※ Bài viết này dựa trên pháp luật Nhật Bản và các tài liệu do Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú (ISA) công bố, tính đến ngày 9/10/2026.
Visa vĩnh trú (quyền vĩnh trú) chính là tư cách cư trú "Người vĩnh trú" (永住者), một tư cách cư trú không bị giới hạn cả về hoạt động tại Nhật Bản lẫn thời gian cư trú. Người muốn vĩnh trú tự mình xin cấp phép vĩnh trú (永住許可) tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú địa phương (quầy tiếp nhận của Cục) phụ trách khu vực mình đang sống, và Bộ trưởng Bộ Tư pháp quyết định có cấp phép hay không.
"Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú" (永住許可に関するガイドライン), văn bản nêu cách nhìn nhận khi xét duyệt, đã được sửa đổi vào ngày 1/10/2026. Toàn bộ Hướng dẫn này được áp dụng đối với hồ sơ nộp từ ngày 1/4/2027 trở đi. Bài viết này giải thích toàn bộ các nội dung: điều kiện, giấy tờ cần thiết, trình tự nộp hồ sơ, thời gian xét duyệt và lệ phí.
Mục lục
- Visa vĩnh trú (cấp phép vĩnh trú) là gì
- 3 điều kiện cấp phép vĩnh trú
- Những điểm được xem xét trong điều kiện về lợi ích của Nhật Bản
- Khác biệt giữa hồ sơ nộp đến hết ngày 31/3/2027 và hồ sơ nộp từ ngày 1/4/2027 trở đi
- Thu nhập và "gánh nặng cho xã hội" được xem xét như thế nào
- Các quy định đặc biệt rút ngắn nguyên tắc cư trú 10 năm
- Kiểm tra thuế, lương hưu, bảo hiểm y tế và việc khai báo
- Giấy tờ cần thiết
- Giấy tờ khác nhau theo từng nhóm người làm đơn
- Trình tự nộp hồ sơ
- Thời gian xét duyệt
- Lệ phí
- Những việc cần làm sau khi được cấp phép
- Câu hỏi thường gặp
- Tóm tắt
- Tài liệu tham khảo
Visa vĩnh trú (cấp phép vĩnh trú) là gì
Cấp phép vĩnh trú là việc cho phép đổi tư cách cư trú sang "Người vĩnh trú", và Bộ trưởng Bộ Tư pháp quyết định có cấp phép hay không. "Visa vĩnh trú" và "quyền vĩnh trú" là tên thường gọi; tên theo Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn (出入国管理及び難民認定法, tiếng Nhật gọi tắt là 入管法) là tư cách cư trú "Người vĩnh trú".
Hướng dẫn của ISA coi Người vĩnh trú là người có "địa vị pháp lý ổn định nhất, không bị giới hạn về hoạt động cư trú và thời gian cư trú" (在留活動及び在留期間の制限のない最も安定した法的地位). Người được cấp phép được dự liệu là sẽ sống tại Nhật Bản suốt phần đời còn lại. Vì vậy, Hướng dẫn nêu rằng khi quyết định cấp phép vĩnh trú cần phải xét duyệt đặc biệt thận trọng.
Người có thể nộp hồ sơ là người đã có tư cách cư trú và đang cư trú tại Nhật Bản. Ngoài ra còn có thủ tục để trẻ sinh ra tại Nhật Bản và một số trường hợp khác xin "nhận" tư cách cư trú Người vĩnh trú (在留資格の取得).
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 1/10/2026)" (tiếng Nhật), Phần 1, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú" (tiếng Nhật); Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn, Điều 22, Điều 22-2
3 điều kiện cấp phép vĩnh trú
Điều kiện cấp phép vĩnh trú gồm 3 điều kiện: điều kiện về hạnh kiểm tốt (素行善良要件), điều kiện về khả năng tự lập sinh kế (独立生計要件) và điều kiện về lợi ích của Nhật Bản (国益要件) (Điều 22, khoản 2 Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn). Vợ/chồng và con của người Nhật, Người vĩnh trú, Người vĩnh trú đặc biệt (特別永住者) không cần đáp ứng 2 trong số các điều kiện này.
| Điều kiện | Nội dung | Vợ/chồng và con của người Nhật, Người vĩnh trú, Người vĩnh trú đặc biệt |
|---|---|---|
| Điều kiện về hạnh kiểm tốt | Có hạnh kiểm tốt. Tuân thủ pháp luật và trong đời sống hằng ngày cũng sống như một cư dân không bị xã hội chê trách | Không cần đáp ứng |
| Điều kiện về khả năng tự lập sinh kế | Có tài sản hoặc kỹ năng đủ để tự lập sinh kế | Không cần đáp ứng |
| Điều kiện về lợi ích của Nhật Bản | Việc người đó vĩnh trú được công nhận là phù hợp với lợi ích của Nhật Bản | Được xét duyệt |
Nguồn: Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn, Điều 22, khoản 2; Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 1/10/2026)" (tiếng Nhật), Phần 2, mục 1 đến 3, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 24/2/2026)" (tiếng Nhật), mục 1
Người đã được công nhận là người tị nạn (難民の認定), người đã được công nhận là người được hưởng chế độ bảo vệ bổ sung (補完的保護対象者の認定) và một số trường hợp khác không cần đáp ứng điều kiện về khả năng tự lập sinh kế.
Điều luật được viết theo cách: chỉ khi công nhận là đáp ứng các điều kiện thì mới "có thể cấp phép" (許可することができる). Hướng dẫn cũng nêu rằng sẽ xem xét tổng hợp hoàn cảnh của từng trường hợp để quyết định. Đây không phải là cơ chế cứ đáp ứng điều kiện là chắc chắn được cấp phép.
Vào ngày 1/4/2027, phần quy định về điều kiện về lợi ích của Nhật Bản trong điều luật sẽ được bổ sung cụm từ "việc tuân thủ các nghĩa vụ quy định trong Luật này, việc nộp các khoản thuế và phí công, v.v." (この法律に規定する義務の遵守、公租公課の支払等) (sau khi được sửa đổi theo Luật số 60 năm 2024; có hiệu lực thi hành từ ngày 1/4/2027). ISA giải thích rằng đây là việc ghi rõ vào luật những nội dung vốn đã được xem xét trong xét duyệt từ trước đến nay.
Những điểm được xem xét trong điều kiện về lợi ích của Nhật Bản
Trong điều kiện về lợi ích của Nhật Bản, những điểm được xem xét gồm số năm đã cư trú tại Nhật Bản, việc có bị xử phạt hình sự hay không, việc nộp thuế và phí bảo hiểm xã hội, các khai báo theo Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn, v.v. Nội dung sau sửa đổi được áp dụng cho hồ sơ nộp từ ngày 1/4/2027 trở đi, nên hồ sơ nộp đến hết ngày 31/3/2027 được xem xét theo Hướng dẫn trước sửa đổi (bản sửa đổi ngày 24/2/2026) (2 hạng mục thu nhập và gánh nặng cho xã hội sẽ được giải thích ở phần sau).
- Về nguyên tắc, đã cư trú liên tục tại Nhật Bản từ 10 năm trở lên. Trong đó, đã cư trú liên tục từ 5 năm trở lên với tư cách cư trú lao động (就労資格; trừ "Thực tập kỹ năng" (技能実習) và "Kỹ năng đặc định số 1" (特定技能1号)) hoặc tư cách cư trú theo thân phận, địa vị (居住資格)
- Chưa bị phạt tiền, phạt tù (拘禁刑) hoặc hình phạt tương tự
- Thực hiện đúng các nghĩa vụ công (nộp thuế, nộp phí bảo hiểm của lương hưu công và bảo hiểm y tế công, các nghĩa vụ như khai báo quy định trong Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn)
- Đang cư trú với thời gian cư trú dài nhất của tư cách cư trú hiện có
- Đối với tư cách cư trú hiện có, đáp ứng tiêu chuẩn cho phép nhập cảnh và các tiêu chuẩn khác do Lệnh của Bộ Tư pháp (法務省令) quy định
- Không có nguy cơ gây hại xét từ góc độ y tế công cộng
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 24/2/2026)" (tiếng Nhật), mục 1(3)
Đối với nghĩa vụ công, kể cả khi đã nộp xong tại thời điểm nộp hồ sơ, nếu không nộp trong kỳ nộp ban đầu thì về nguyên tắc sẽ bị đánh giá tiêu cực. Trong bài viết này, cách viết "bị đánh giá tiêu cực" (消極的に評価, 消極評価; tức là bị coi là tình tiết bất lợi khi xét duyệt) trong nguyên văn được viết là "đánh giá bất lợi".
Đối với hồ sơ nộp từ ngày 1/4/2027 trở đi, toàn bộ Hướng dẫn sau sửa đổi (bản sửa đổi ngày 1/10/2026) được áp dụng. Số năm đã cư trú, hình phạt, việc nộp thuế và phí, việc khai báo v.v. vẫn tiếp tục được xem xét, và như trình bày ở phần tiếp theo, có những hạng mục thay đổi nội dung và những hạng mục được thêm vào.
Khác biệt giữa hồ sơ nộp đến hết ngày 31/3/2027 và hồ sơ nộp từ ngày 1/4/2027 trở đi
Hồ sơ được xét duyệt theo nội dung nào là do ngày nộp hồ sơ quyết định, không phải ngày được cấp phép. Các hạng mục chính được xử lý khác nhau tùy theo thời điểm nộp hồ sơ như sau.
| Hạng mục | Hồ sơ nộp đến hết ngày 31/3/2027 | Hồ sơ nộp từ ngày 1/4/2027 trở đi |
|---|---|---|
| Quy định đặc biệt (ngoại lệ) dành cho vợ/chồng | Đời sống hôn nhân có thực chất từ 3 năm trở lên + cư trú liên tục từ 1 năm trở lên | Đời sống hôn nhân có thực chất từ 5 năm trở lên + cư trú liên tục từ 3 năm trở lên |
| Quy định đặc biệt dành cho con đẻ v.v. (gồm cả con nuôi đặc biệt, 特別養子) | Cư trú liên tục từ 1 năm trở lên | Cư trú liên tục từ 3 năm trở lên |
| Thời gian cư trú "3 năm" | Được coi là thời gian cư trú dài nhất | Chỉ được coi như vậy khi đáp ứng cả 3 điều kiện |
| Tư cách cư trú không được tính vào "5 năm với tư cách cư trú lao động" (就労資格で5年) | Thực tập kỹ năng, Kỹ năng đặc định số 1 | Thực tập kỹ năng, Lao động phát triển kỹ năng (育成就労), Kỹ năng đặc định số 1, Chuyển công tác nội bộ (企業内転勤), một phần Hoạt động đặc định (特定活動) |
| Thuế, phí bảo hiểm xã hội | Kể cả đã nộp, nếu không nộp trong kỳ nộp ban đầu thì về nguyên tắc bị đánh giá bất lợi | Kể cả không có khoản chưa nộp tại thời điểm nộp hồ sơ, nếu có tình trạng không nộp một cách thích đáng, ví dụ trước đây từng bị xử lý nợ quá hạn (滞納処分; cưỡng chế thu, ví dụ kê biên tài sản), thì về nguyên tắc bị đánh giá bất lợi. Về nguyên tắc xét duyệt theo đơn vị hộ gia đình |
| Nghĩa vụ theo Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn | Thực hiện đúng các nghĩa vụ như khai báo | Trường hợp phát hiện vi phạm trong quá khứ thì về nguyên tắc cũng bị đánh giá bất lợi |
| Số ngày ở ngoài Nhật Bản | Không ghi | Trong vòng 10 năm gần nhất, nếu không có lý do hợp lý mà vắng mặt khỏi Nhật Bản từ nửa năm trở lên trong một lần xuất cảnh, hoặc tổng cộng từ 2 năm 6 tháng trở lên, thì về nguyên tắc bị đánh giá bất lợi |
| Năng lực tiếng Nhật, hiểu biết về chế độ và quy tắc, việc đi học của con trong độ tuổi đi học, số tiền lương hưu dự kiến được nhận | Không ghi | Được xem xét |
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 1/10/2026)" (tiếng Nhật), Phần 2 mục 4(3), Phần 2 mục 5, Phần 3, Phần 6, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 24/2/2026)" (tiếng Nhật)
Mức năng lực tiếng Nhật, cách xem xét lương hưu và nội dung chi tiết về thời điểm áp dụng được trình bày trong bài Nội dung sửa đổi Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú. 3 điều kiện đối với thời gian cư trú "3 năm" được giải thích trong bài Biện pháp chuyển tiếp đối với thời gian cư trú "3 năm".
Thu nhập và "gánh nặng cho xã hội" được xem xét như thế nào
Hướng dẫn sau sửa đổi coi việc thu nhập hàng năm của hộ gia đình có liên tục đạt "mức cao hơn thu nhập bình quân của hộ gia đình người Nhật tương ứng với số người trong hộ gia đình" (世帯人数に応じた日本人世帯の平均収入を上回る水準) hay không là một yếu tố được xem xét. Số tiền cụ thể của mức này không được ghi trong Hướng dẫn. Trong kết quả lấy ý kiến công chúng, ISA cho biết không dự định công bố số tiền cụ thể.
Thu nhập là một hạng mục thuộc điều kiện về khả năng tự lập sinh kế. Hướng dẫn trước sửa đổi viết về điều kiện này là: không trở thành gánh nặng cho xã hội trong đời sống hằng ngày và, xét từ tài sản hoặc kỹ năng, được dự đoán là sẽ có cuộc sống ổn định cả trong tương lai. Hướng dẫn đó không đề cập đến mức thu nhập hàng năm.
Vợ/chồng và con của người Nhật, Người vĩnh trú, Người vĩnh trú đặc biệt không cần đáp ứng điều kiện về khả năng tự lập sinh kế. Tuy nhiên, Hướng dẫn sau sửa đổi đặt hạng mục "không trở thành gánh nặng cho xã hội" (公共の負担とならないこと) trong điều kiện về lợi ích của Nhật Bản. Trường hợp hộ gia đình hiện đang là gánh nặng cho xã hội, hoặc nguy cơ đó là có thật, mà không được công nhận là có hoàn cảnh đặc biệt dẫn đến tình trạng đó, thì có thể bị đánh giá bất lợi.
Riêng 2 hạng mục này (thu nhập, gánh nặng cho xã hội) có thời điểm áp dụng khác với các hạng mục còn lại. Người đã nộp hồ sơ đến hết ngày 31/3/2026 không thuộc đối tượng áp dụng.
| Thời điểm nộp hồ sơ | Cách xử lý 2 hạng mục |
|---|---|
| Từ ngày 1/4/2026 trở đi và đang được xét duyệt tại thời điểm ngày 1/10/2026 | Áp dụng nội dung sau sửa đổi |
| Từ ngày 2/10/2026 đến ngày 31/3/2027 | Theo câu chữ của Hướng dẫn thì không thuộc đối tượng. Cách xử lý trong xét duyệt thực tế chưa được công bố (tính đến tháng 10/2026) |
| Từ ngày 1/4/2027 trở đi | Áp dụng nội dung sau sửa đổi |
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 1/10/2026)" (tiếng Nhật), Phần 2 mục 4(1)(2), Phần 2 mục 5(7), Phần 6, "Về kết quả lấy ý kiến công chúng đối với dự thảo sửa đổi Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú" (tiếng Nhật; ngày 1/10/2026)
Người sẽ nộp hồ sơ từ nay đến hết ngày 31/3/2027 cũng nên kiểm tra trước thu nhập hàng năm của hộ gia đình và số người trong hộ gia đình theo cách nhìn nhận sau sửa đổi, như vậy sẽ yên tâm hơn. Cách tính được giải thích trong bài viết về nội dung sửa đổi đã nêu ở trên.
Các quy định đặc biệt rút ngắn nguyên tắc cư trú 10 năm
Nguyên tắc là "cư trú liên tục từ 10 năm trở lên", nhưng tùy theo thân phận hoặc tư cách cư trú của người làm đơn, có các quy định đặc biệt (ngoại lệ) cho phép số năm cư trú ít hơn. Trừ trường hợp vợ/chồng và con đẻ v.v., số năm không thay đổi trước và sau sửa đổi.
| Đối tượng | Yêu cầu về cư trú |
|---|---|
| Vợ/chồng của người Nhật, Người vĩnh trú, Người vĩnh trú đặc biệt, và con đẻ v.v. của những người này | Thay đổi theo thời điểm nộp hồ sơ (như bảng ở phần trước) |
| "Người định trú" (定住者) | Cư trú liên tục từ 5 năm trở lên với tư cách cư trú "Người định trú" |
| Người đã được công nhận là người tị nạn, người đã được công nhận là người được hưởng chế độ bảo vệ bổ sung | Cư trú liên tục từ 5 năm trở lên sau khi được công nhận |
| Chuyên gia nước ngoài có kỹ năng cao (từ 70 điểm trở lên) | Cư trú liên tục từ 3 năm trở lên với từ 70 điểm trở lên |
| Chuyên gia nước ngoài có kỹ năng cao (từ 80 điểm trở lên) | Cư trú liên tục từ 1 năm trở lên với từ 80 điểm trở lên |
| Chuyên gia có kỹ năng cao đặc biệt (特別高度人材) | Cư trú liên tục từ 1 năm trở lên |
| Người được công nhận là có đóng góp cho Nhật Bản | Cư trú từ 5 năm trở lên |
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 1/10/2026)" (tiếng Nhật), Phần 3, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 24/2/2026)" (tiếng Nhật), mục 2
Bảng trên là các quy định đặc biệt chính. Ngoài ra còn có quy định đặc biệt dành cho, chẳng hạn, người thực hiện hoạt động nhất định tại cơ quan nằm trong khu vực của Kế hoạch tái sinh khu vực (地域再生計画) và được công nhận là có đóng góp.
Về quy định đặc biệt dành cho vợ/chồng, Hướng dẫn ghi đối tượng là "vợ/chồng của người Nhật, Người vĩnh trú và Người vĩnh trú đặc biệt" (日本人、永住者及び特別永住者の配偶者), không phân chia theo loại tư cách cư trú. Những điểm cần lưu ý khi xin vĩnh trú với tư cách vợ/chồng của Người vĩnh trú trong khi vẫn giữ tư cách cư trú "Đoàn tụ gia đình" (家族滞在) được trình bày trong bài Quy định đặc biệt dành cho vợ/chồng khi xin vĩnh trú từ tư cách Đoàn tụ gia đình.
Đối với hồ sơ nộp từ ngày 1/4/2027 trở đi, các quy định đặc biệt này không áp dụng cho người đã được cấp phép đặc biệt để cư trú tại Nhật Bản (在留特別許可) hoặc cấp phép đặc biệt để nhập cảnh (上陸特別許可) (chỉ giới hạn ở người thuộc lý do từ chối nhập cảnh). Sau khi được cấp phép đó, người này phải cư trú liên tục từ 10 năm trở lên theo đúng nguyên tắc.
Kiểm tra thuế, lương hưu, bảo hiểm y tế và việc khai báo
Đối với thuế và phí bảo hiểm xã hội, điều được kiểm tra không chỉ là đã nộp hay chưa mà còn là có nộp đúng thời hạn hay không. Trong phần giải thích về hồ sơ cần nộp, ISA nêu rằng bản sao sổ ngân hàng và biên lai nộp tiền (領収証書) là tài liệu để chứng minh không có việc nộp sau thời hạn nộp (nộp chậm).
Đối tượng của các tài liệu này là người làm đơn và người nuôi dưỡng người làm đơn. Đối với hồ sơ nộp từ ngày 1/4/2027 trở đi, về nguyên tắc việc xét duyệt được thực hiện theo đơn vị hộ gia đình (hộ gia đình cùng chung sinh kế, 同一生計世帯).
Giấy chứng nhận về thuế cư trú (住民税) được quy định theo số năm, ví dụ "5 năm gần nhất" (直近5年分). Việc tính theo năm tài chính hay tính ngược từ ngày nộp hồ sơ được giải thích trong bài Cách tính số năm của giấy chứng nhận thuế cư trú khi xin vĩnh trú.
Các khai báo theo Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn gồm khai báo địa chỉ cư trú, khai báo liên quan đến cơ quan trực thuộc hoặc người phối ngẫu, v.v. Thời hạn và nơi khai báo của từng loại được trình bày trong bài Nghĩa vụ khai báo theo Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn được kiểm tra khi xin vĩnh trú.
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 3" (tiếng Nhật), mục 7 và 8, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 1/10/2026)" (tiếng Nhật), Phần 2 mục 5(2)(3); Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn, Điều 19-7 đến Điều 19-16
Nếu bạn lo lắng về tình trạng nộp thuế, phí hoặc về thời điểm nộp hồ sơ, trong buổi tư vấn về hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú, chúng tôi sẽ cùng bạn kiểm tra tình hình.
Giấy tờ cần thiết
Giấy tờ cần thiết khác nhau tùy theo tư cách cư trú và thân phận của người làm đơn. ISA hướng dẫn về giấy tờ trên các trang riêng cho từng nhóm người làm đơn, từ "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 1" (永住許可申請1) đến "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 5" (永住許可申請5).
- Đơn xin cấp phép vĩnh trú (永住許可申請書), ảnh thẻ (dọc 4 cm × ngang 3 cm)
- Phiếu chứng nhận cư trú (住民票) của toàn bộ gia đình (hộ) bao gồm cả người làm đơn
- Tài liệu chứng minh nghề nghiệp (Giấy xác nhận đang làm việc v.v.)
- Giấy chứng nhận thuế cư trú (chịu thuế hoặc miễn thuế) (課税（非課税）証明書) và Giấy chứng nhận nộp thuế (納税証明書), tài liệu chứng minh đã nộp thuế cư trú đúng thời điểm (đối với người có giai đoạn thuế không được trừ vào lương)
- Giấy chứng nhận nộp thuế quốc gia (mẫu số 3) (納税証明書（その3）). Gồm 5 loại thuế: thuế thu nhập khấu trừ tại nguồn và thuế thu nhập đặc biệt phục hưng, thuế thu nhập tự kê khai và thuế thu nhập đặc biệt phục hưng, thuế tiêu dùng và thuế tiêu dùng địa phương, thuế thừa kế, thuế tặng cho
- Tài liệu chứng minh tình trạng nộp phí bảo hiểm của lương hưu công và bảo hiểm y tế công
- Giấy bảo lãnh (身元保証書) và giấy tờ làm rõ thông tin nhân thân của người bảo lãnh (身元保証人) (bản sao giấy phép lái xe v.v.)
- Thư đồng ý (了解書)
- Hộ chiếu và Thẻ cư trú (xuất trình)
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 1" (tiếng Nhật), "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 2" (tiếng Nhật), "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 3" (tiếng Nhật)
Giấy tờ khác nhau theo từng nhóm người làm đơn
Những điểm khác nhau theo nhóm là khoảng thời gian mà tài liệu về thuế cư trú và phí bảo hiểm phải bao quát, và các giấy tờ được yêu cầu thêm. Bảng dưới đây là nội dung trên các trang của ISA tính đến ngày 9/10/2026.
| Nhóm người làm đơn (trang của ISA) | Thuế cư trú | Lương hưu, bảo hiểm y tế | Giấy tờ chính được yêu cầu đối với nhóm này |
|---|---|---|---|
| Vợ/chồng của người Nhật, Người vĩnh trú, Người vĩnh trú đặc biệt (Hồ sơ 1) | 3 năm tài chính gần nhất | 2 năm qua | Tài liệu chứng minh quan hệ nhân thân (bản sao toàn bộ hộ tịch (戸籍謄本), Giấy chứng nhận kết hôn v.v.), Bảng danh sách người thân (親族一覧表) |
| Con đẻ v.v. của người Nhật, Người vĩnh trú, Người vĩnh trú đặc biệt (Hồ sơ 1) | 1 năm tài chính gần nhất | 1 năm gần nhất | Tài liệu chứng minh quan hệ nhân thân (bản sao toàn bộ hộ tịch, giấy khai sinh v.v.) |
| "Người định trú" (Hồ sơ 2) | 5 năm tài chính gần nhất | 2 năm qua | Bản giải trình lý do (理由書), tài liệu chứng minh quan hệ nhân thân, tài liệu chứng minh tài sản |
| Tư cách cư trú lao động, "Đoàn tụ gia đình" (Hồ sơ 3) | 5 năm tài chính gần nhất | 2 năm qua | Bản giải trình lý do, tài liệu chứng minh tài sản. Đối với người có tư cách "Đoàn tụ gia đình": tài liệu chứng minh quan hệ nhân thân |
| Chuyên gia nước ngoài có kỹ năng cao, từ 80 điểm trở lên (Hồ sơ 4) | 1 năm tài chính gần nhất | 1 năm qua | Bảng tính điểm Chuyên gia có kỹ năng cao (高度専門職ポイント計算表) v.v., tài liệu chứng minh cho từng hạng mục điểm |
| Chuyên gia nước ngoài có kỹ năng cao, từ 70 điểm trở lên (Hồ sơ 4) | 3 năm tài chính gần nhất | 2 năm qua | Như trên |
| Chuyên gia có kỹ năng cao đặc biệt (Hồ sơ 5) | 1 năm tài chính gần nhất | 1 năm qua | Bản sao Giấy chứng nhận Chuyên gia có kỹ năng cao đặc biệt (特別高度人材証明書), hoặc văn bản chứng minh học vấn và quá trình làm việc. Văn bản chứng minh thu nhập hàng năm |
Khi nộp hồ sơ với tư cách chuyên gia nước ngoài có kỹ năng cao hoặc Chuyên gia có kỹ năng cao đặc biệt, bản giải trình lý do và tài liệu chứng minh tài sản cũng được yêu cầu (nhóm vợ/chồng và nhóm con đẻ v.v. thì không có).
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 1" (tiếng Nhật), "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 2" (tiếng Nhật), "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 3" (tiếng Nhật), "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 4" (tiếng Nhật), "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 5" (tiếng Nhật) (tất cả được kiểm tra vào ngày 9/10/2026)
Người nộp Bảng danh sách người thân là người có tư cách cư trú "Vợ/chồng/con của người có quốc tịch Nhật Bản" (日本人の配偶者等) hoặc "Vợ/chồng/con của người vĩnh trú" (永住者の配偶者等) (trừ con đẻ và con nuôi đặc biệt). Người là chủ cơ sở của cơ sở thuộc diện áp dụng bảo hiểm xã hội tại thời điểm nộp hồ sơ, ví dụ người đang điều hành công ty, còn cần cả tài liệu về phí bảo hiểm của cơ sở.
Trình tự nộp hồ sơ
Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú được nộp chậm nhất là vào ngày thời gian cư trú hết hạn, tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú địa phương phụ trách khu vực có địa chỉ cư trú của bạn. Trình tự từ khi nộp hồ sơ đến khi được cấp phép như sau.
- Dùng bảng tự kiểm tra của ISA để xem mình có đáp ứng điều kiện hay không
- Xem giấy tờ trên trang dành cho nhóm của mình và thu thập. Giấy chứng nhận được cấp tại Nhật Bản phải là bản còn trong vòng 3 tháng kể từ ngày cấp
- Nộp hồ sơ tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú địa phương phụ trách khu vực có địa chỉ cư trú
- Cục xét duyệt. Trong quá trình xét duyệt, có trường hợp bị yêu cầu nộp tài liệu bổ sung
- Khi được cấp phép, nộp lệ phí và nhận Thẻ cư trú
Bảng tự kiểm tra có 3 loại: dành cho vợ/chồng v.v., Người định trú và nhóm tư cách cư trú lao động. ISA nêu rằng chỉ cần có một mục rơi vào "Không" thì khả năng không được cấp phép sẽ cao. Kể cả khi không có mục "Không" nào, điều đó cũng không phải là lời bảo đảm sẽ được cấp phép.
Người có thể nộp hồ sơ là chính người làm đơn, người đại diện theo pháp luật và người nộp hồ sơ thay (取次者). Người nộp hồ sơ thay bao gồm hành chính thư sĩ hoặc luật sư đã làm thủ tục khai báo với Cục trưởng Cục Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú địa phương và được người làm đơn ủy thác.
Việc cấp phép có hiệu lực từ thời điểm Thẻ cư trú được cấp (Điều 22, khoản 4 Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn).
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú" (tiếng Nhật), "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 3" (tiếng Nhật), phần Lưu ý
Thời gian xét duyệt
Thời gian xét duyệt cấp phép vĩnh trú là 310,2 ngày theo trung bình toàn quốc đối với hồ sơ được cấp phép trong tháng 7/2026. ISA công bố 2 khoảng thời gian sau.
| Tài liệu | Thời gian xét duyệt cấp phép vĩnh trú |
|---|---|
| "Thời gian xử lý tiêu chuẩn" trong phần hướng dẫn thủ tục | Từ 4 đến 6 tháng |
| Thời gian xử lý xét duyệt cư trú (在留審査処理期間) (hồ sơ được cấp phép trong tháng 7/2026) | 310,2 ngày (từ khi hồ sơ được tiếp nhận đến khi được thông báo cấp phép; trung bình toàn quốc) |
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú" (tiếng Nhật), "Thời gian xử lý xét duyệt cư trú" (tiếng Nhật; hồ sơ được cấp phép trong tháng 7/2026)
310,2 ngày là con số trung bình chỉ của những hồ sơ được cấp phép. Hồ sơ không được cấp phép và hồ sơ đã rút không được tính, còn số ngày cho đến khi nộp tài liệu bổ sung thì được tính vào. Số ngày xét duyệt khác nhau tùy từng hồ sơ.
Người có thời gian cư trú hết hạn trong lúc đang được xét duyệt cần nộp riêng hồ sơ xin gia hạn thời gian cư trú (在留期間の更新) chậm nhất là vào ngày hết hạn.
Lệ phí
Lệ phí cấp phép vĩnh trú là 200.000 yên, nộp bằng tem thu nhập (収入印紙) khi được cấp phép. Mức này áp dụng cho hồ sơ được tiếp nhận từ ngày 1/10/2026 trở đi.
Hồ sơ được tiếp nhận đến hết ngày 30/9/2026 thì kể cả khi được cấp phép từ ngày 1/10 trở đi, lệ phí vẫn là 10.000 yên như trước khi sửa đổi.
Người đáp ứng một số điều kiện nhất định có thể được giảm lệ phí xuống 20.000 yên. Đối với cấp phép vĩnh trú, đối tượng được giảm chỉ giới hạn ở vợ/chồng hoặc con của người Nhật, Người vĩnh trú, Người vĩnh trú đặc biệt, v.v. Điều kiện được giảm và bảng tổng hợp các mức lệ phí, bao gồm cả gia hạn và thay đổi, được trình bày trong bài Sửa đổi lệ phí thủ tục tư cách cư trú.
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú" (tiếng Nhật), phần Lệ phí, "Về biện pháp giảm hoặc miễn lệ phí cấp phép cư trú từ ngày 1/10/2026 trở đi" (tiếng Nhật)
Những việc cần làm sau khi được cấp phép
Người vĩnh trú không phải gia hạn thời gian cư trú, nhưng Thẻ cư trú có thời hạn có hiệu lực và cần được gia hạn. Thời hạn có hiệu lực khác nhau tùy theo thời điểm thẻ được cấp.
| Ngày Thẻ cư trú được cấp | Thời hạn có hiệu lực của Thẻ cư trú của Người vĩnh trú |
|---|---|
| Từ ngày 14/6/2026 trở đi | Đến ngày sinh nhật lần thứ 10 sau ngày được cấp (người dưới 18 tuổi: đến ngày sinh nhật lần thứ 5) |
| Đến hết ngày 13/6/2026 | 7 năm sau ngày được cấp (người dưới 16 tuổi: đến ngày liền trước ngày sinh nhật 16 tuổi) |
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Về hồ sơ xin cấp Thẻ cư trú đặc định" (tiếng Nhật), Q4-3
Vào ngày 1/4/2027, chế độ mới về hủy bỏ tư cách cư trú "Người vĩnh trú" sẽ bắt đầu. Các trường hợp sau sẽ được thêm vào lý do hủy bỏ: không tuân thủ nghĩa vụ theo Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn (như luôn đem theo Thẻ cư trú, gia hạn thời hạn có hiệu lực của thẻ), cố ý không nộp thuế hoặc phí bảo hiểm xã hội, bị phạt tù do vi phạm pháp lệnh trừng phạt nhất định.
Kể cả khi thuộc các trường hợp này, nguyên tắc không phải là hủy bỏ mà là Bộ trưởng Bộ Tư pháp thay đổi sang tư cách cư trú khác theo thẩm quyền (không cần đơn xin). Tư cách cư trú bị hủy bỏ trong trường hợp được nhận định là việc tiếp tục cư trú tại Nhật Bản không thích đáng. Trường hợp nào thuộc và không thuộc đối tượng được trình bày trong bài Chế độ hủy bỏ quyền vĩnh trú.
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Về Hướng dẫn về hủy bỏ tư cách cư trú "Người vĩnh trú"" (tiếng Nhật), "Hướng dẫn về hủy bỏ tư cách cư trú "Người vĩnh trú"" (tiếng Nhật), Phần 1, Phần 4
Câu hỏi thường gặp
Nên nhờ ai làm người bảo lãnh?
ISA nêu rằng thông thường nên nhờ người Nhật, Người vĩnh trú hoặc Người vĩnh trú đặc biệt đang sống tại Nhật Bản làm người bảo lãnh. Khi nộp hồ sơ với tư cách vợ/chồng của người Nhật, Người vĩnh trú hoặc Người vĩnh trú đặc biệt, thông thường người vợ/chồng đó làm người bảo lãnh.
Không có tư cách cư trú "Chuyên gia có kỹ năng cao" (高度専門職) thì có được dùng quy định đặc biệt dành cho chuyên gia nước ngoài có kỹ năng cao không?
Có. Quy định đặc biệt dành cho người từ 70 điểm trở lên cũng áp dụng cho người có từ 70 điểm trở lên tại thời điểm 3 năm trước ngày nộp hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú và đã cư trú liên tục từ 3 năm trở lên với từ 70 điểm trở lên. Quy định đặc biệt dành cho người từ 80 điểm trở lên cũng áp dụng cho người có từ 80 điểm trở lên tại thời điểm 1 năm trước và đã cư trú liên tục từ 1 năm trở lên với từ 80 điểm trở lên.
Trẻ sinh ra tại Nhật Bản có thể xin tư cách cư trú Người vĩnh trú không?
Có thủ tục xin nhận tư cách cư trú Người vĩnh trú trong vòng 30 ngày kể từ khi sinh. Trường hợp này không mất lệ phí. Điều kiện theo luật (Điều 22, khoản 2 Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn) cũng được áp dụng tương tự cho hồ sơ xin nhận tư cách cư trú (Điều 22-2, khoản 4).
Tóm tắt
Điều kiện của visa vĩnh trú (tư cách cư trú "Người vĩnh trú") gồm 3 điều kiện: điều kiện về hạnh kiểm tốt, điều kiện về khả năng tự lập sinh kế và điều kiện về lợi ích của Nhật Bản. Về nguyên tắc, việc cư trú liên tục từ 10 năm trở lên được xem xét, và đối với vợ/chồng, chuyên gia nước ngoài có kỹ năng cao v.v. có các quy định đặc biệt cho phép số năm cư trú ít hơn.
Hướng dẫn nêu cách nhìn nhận khi xét duyệt đã được sửa đổi vào ngày 1/10/2026. Số năm trong quy định đặc biệt dành cho vợ/chồng, cách xử lý thời gian cư trú "3 năm", năng lực tiếng Nhật v.v. được xử lý khác nhau giữa hồ sơ nộp đến hết ngày 31/3/2027 và hồ sơ nộp từ ngày 1/4/2027 trở đi. Lệ phí là 200.000 yên, thời gian xét duyệt trung bình là 310,2 ngày đối với hồ sơ được cấp phép trong tháng 7/2026.
Nếu bạn đang cân nhắc nộp hồ sơ, hãy kiểm tra trước giấy tờ cần thiết của nhóm mình và tình trạng nộp thuế, phí bảo hiểm xã hội; như vậy sẽ dễ quyết định thời điểm nộp hồ sơ hơn.
Tài liệu tham khảo
- Luật Quản lý xuất nhập cảnh và công nhận người tị nạn, Điều 22, Điều 22-2 (e-Gov (trang tra cứu pháp luật), tiếng Nhật)
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 1/10/2026)" (tiếng Nhật; tháng 10/2026)
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 24/2/2026)" (tiếng Nhật; tháng 2/2026; bản trước sửa đổi)
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú" (tiếng Nhật), "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 1" đến "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 5" (tiếng Nhật)
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Thời gian xử lý xét duyệt cư trú" (tiếng Nhật; hồ sơ được cấp phép trong tháng 7/2026)
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Về biện pháp giảm hoặc miễn lệ phí cấp phép cư trú từ ngày 1/10/2026 trở đi" (tiếng Nhật; tháng 8/2026)
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Về hồ sơ xin cấp Thẻ cư trú đặc định" (tiếng Nhật)
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Về Hướng dẫn về hủy bỏ tư cách cư trú "Người vĩnh trú"" (tiếng Nhật; tháng 10/2026)
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Về việc sửa đổi Luật Quản lý xuất nhập cảnh và các luật liên quan năm 2024" (tiếng Nhật)
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Về kết quả lấy ý kiến công chúng đối với dự thảo sửa đổi Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú" (tiếng Nhật; ngày 1/10/2026)
![Xin vĩnh trú Nhật Bản: yêu cầu chặt chẽ hơn [sửa đổi tháng 10/2026] – thay đổi về thu nhập, năng lực tiếng Nhật, quy định đặc biệt dành cho vợ/chồng và thời điểm áp dụng](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fcdn.sanity.io%2Fimages%2Fue01fgnu%2Fproduction%2F6ce873a34284a8348a8ef59f87ebceb5706fd4a8-2400x1350.png%3Frect%3D2%2C0%2C2396%2C1350%26w%3D600%26h%3D338&w=3840&q=75&dpl=dpl_FRNEwQbN5fxFQTBSaP27jZt4n11T)
