※ Bài viết này dựa trên pháp luật Nhật Bản và các tài liệu do Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú (ISA) công bố, tính đến ngày 9/10/2026.
Đối với thuế cư trú (住民税) trong hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú (永住許可申請), Giấy chứng nhận thuế cư trú (chịu thuế hoặc miễn thuế) (課税（非課税）証明書) và Giấy chứng nhận nộp thuế (納税証明書) được tính theo năm tài chính (年度), còn tài liệu cho thấy bạn đã nộp đúng kỳ nộp thì được tính lùi theo lịch từ ngày nộp hồ sơ. Với người có tư cách cư trú lao động (就労関係の在留資格), cả hai đều là "5 năm gần nhất".
Vì cách tính khác nhau, có trường hợp một năm tài chính đã nằm ngoài diện phải nộp giấy chứng nhận nhưng các kỳ nộp của năm tài chính đó vẫn còn nằm trong "5 năm gần nhất" (直近5年間). Bài viết này trình bày ví dụ nộp hồ sơ vào tháng 10/2026 và cách cân nhắc thời điểm nộp hồ sơ khi phát hiện có khoản nộp chậm.
Mục lục
- Giấy chứng nhận tính theo năm tài chính, việc kiểm tra kỳ nộp tính lùi từ ngày nộp hồ sơ
- Khoảng thời gian áp dụng theo từng tư cách cư trú
- Ví dụ nộp hồ sơ vào tháng 10/2026
- Điều người có khoảng thời gian theo cách thu thông thường cần kiểm tra trước khi nộp hồ sơ
- Khoản nộp sau kỳ nộp được đánh giá như thế nào
- Khi phát hiện khoản nộp chậm, quyết định thời điểm nộp hồ sơ như thế nào
- Câu hỏi thường gặp
- Tóm tắt
- Tài liệu tham khảo
Giấy chứng nhận tính theo năm tài chính, việc kiểm tra kỳ nộp tính lùi từ ngày nộp hồ sơ
Giấy chứng nhận thuế cư trú được tính theo từng năm tài chính, còn tài liệu cho thấy đã nộp đúng kỳ nộp thì áp dụng cho khoảng thời gian tính lùi từ thời điểm nộp hồ sơ. ISA yêu cầu người có tư cách cư trú lao động nộp hai loại tài liệu sau.
| Cách ghi của ISA | Cách tính (theo cách sắp xếp của văn phòng chúng tôi) | |
|---|---|---|
| A (ア) | Giấy chứng nhận thuế cư trú (chịu thuế hoặc miễn thuế) và Giấy chứng nhận nộp thuế của 5 năm gần nhất (直近5年分) | Theo năm tài chính (5 năm tài chính) |
| B (イ) | Tài liệu chứng minh đã nộp thuế cư trú đúng thời điểm trong 5 năm gần nhất (直近5年間) | 5 năm tính lùi từ thời điểm nộp hồ sơ |
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 3" (tiếng Nhật), mục 7(1)
Giấy chứng nhận ở mục A ghi tổng thu nhập trong 1 năm và tình trạng nộp thuế, do xã, phường, quận, thành phố (市区町村) cấp theo từng năm tài chính. Vì vậy, "của 5 năm" có nghĩa là của 5 năm tài chính, tức là giấy chứng nhận của 5 năm tài chính.
Mục B là tài liệu để cho thấy không có khoản nào được nộp sau thời hạn nộp (nộp chậm, 遅延納付). "Hướng dẫn xét duyệt nhập cảnh và cư trú" (入国・在留審査要領) mà ISA dùng khi xét duyệt cũng quy định khoảng thời gian thuộc diện kiểm tra (確認対象期間) đối với thuế địa phương là "5 năm gần nhất tại thời điểm nộp hồ sơ", giống với điều kiện về khả năng tự lập sinh kế (独立生計要件) (Phần 12, Mục 27).
Với khoảng thời gian mà thuế cư trú được trừ vào lương (cách thu đặc biệt, 特別徴収), bạn không cần nộp tài liệu ở mục B. Chỉ những người có khoảng thời gian theo cách tự mình nộp thuế (cách thu thông thường, 普通徴収) mới nộp tài liệu cho khoảng thời gian đó. Tài liệu này áp dụng cho người làm đơn và người nuôi dưỡng người làm đơn.
Khoảng thời gian áp dụng theo từng tư cách cư trú
Khoảng thời gian áp dụng thay đổi theo tư cách cư trú hoặc thân phận của người làm đơn. Đối với phí bảo hiểm hưu trí và phí bảo hiểm y tế, về nguyên tắc là 2 năm vừa qua.
| Người làm đơn | Thuế cư trú (A và B) | Phí bảo hiểm hưu trí và phí bảo hiểm y tế |
|---|---|---|
| Tư cách cư trú lao động, "Đoàn tụ gia đình" (家族滞在) | 5 năm gần nhất | 2 năm vừa qua |
| "Người định trú" (定住者) | 5 năm gần nhất | 2 năm vừa qua |
| Vợ/chồng của người Nhật, Người vĩnh trú hoặc Người vĩnh trú đặc biệt | 3 năm gần nhất | 2 năm vừa qua |
| Con đẻ v.v. (実子等; "v.v." bao gồm con nuôi đặc biệt) của người Nhật, Người vĩnh trú hoặc Người vĩnh trú đặc biệt | 1 năm gần nhất | 1 năm gần nhất |
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 1" (tiếng Nhật), "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 2" (tiếng Nhật), "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 3" (tiếng Nhật)
Hồ sơ cần nộp của người xin với tư cách "chuyên gia nước ngoài có kỹ năng cao" (高度人材外国人) hoặc "Chuyên gia có kỹ năng cao đặc biệt" (特別高度人材) được ISA quy định ở các trang khác. Phần dưới đây lấy ví dụ là những người thuộc diện 5 năm gần nhất.
Ví dụ nộp hồ sơ vào tháng 10/2026
Nếu nộp hồ sơ vào ngày 1/10/2026, giấy chứng nhận là của 5 năm tài chính, từ năm tài chính 2026 đến năm tài chính 2022, còn việc kiểm tra kỳ nộp áp dụng cho các kỳ từ ngày 1/10/2021 trở về sau. Năm tài chính 2021 nằm ngoài diện phải nộp giấy chứng nhận, nhưng các kỳ nộp nửa sau của năm tài chính đó vẫn còn nằm trong 5 năm.
| Năm tài chính | Giấy chứng nhận ở mục A | Kỳ nộp theo cách thu thông thường nằm trong 5 năm của mục B |
|---|---|---|
| Năm tài chính 2026 | Nộp | Tháng 6 và tháng 8/2026 |
| Năm tài chính 2025 đến năm tài chính 2022 | Nộp | Cả 4 kỳ |
| Năm tài chính 2021 | Không nộp | Kỳ 3 (tháng 10/2021) và kỳ 4 (tháng 1/2022) |
| Năm tài chính 2020 trở về trước | Không nộp | Không có |
Bảng này lấy tiền đề là xã, phường, quận, thành phố có các kỳ nộp theo cách thu thông thường vào tháng 6, tháng 8, tháng 10 và tháng 1 năm sau. Luật Thuế địa phương (地方税法) quy định kỳ nộp theo cách thu thông thường do quy định của chính quyền địa phương (条例) ấn định "trong tháng 6, tháng 8, tháng 10 và tháng 1" (Điều 320 Luật Thuế địa phương).
Tùy xã, phường, quận, thành phố mà kỳ nộp có thể được quy định khác với các tháng trên. Bạn hãy kiểm tra kỳ nộp của mình trên Giấy thông báo nộp thuế (納税通知書) do xã, phường, quận, thành phố gửi đến.
ISA chưa công bố cách tính 5 năm chi tiết đến từng ngày (tính đến tháng 10/2026). Với những kỳ nộp nằm gần ranh giới, bạn nên coi là thuộc diện kiểm tra và chuẩn bị sẵn tài liệu, như vậy sẽ yên tâm hơn.
Điều người có khoảng thời gian theo cách thu thông thường cần kiểm tra trước khi nộp hồ sơ
Người có khoảng thời gian theo cách thu thông thường cần kiểm tra trước khi nộp hồ sơ xem mình đã nộp từng kỳ trong thời hạn nộp hay chưa. Đó là vì tài liệu ở mục B được yêu cầu riêng, tách với giấy chứng nhận ở mục A.
- Bản sao sổ ngân hàng
- Biên lai nộp tiền (領収証書)
- Bản sao màn hình sổ ngân hàng trực tuyến (Web通帳) (in ở trạng thái thấy được lịch sử giao dịch và không thể chỉnh sửa; không chấp nhận tệp Excel và các tệp tương tự)
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 3" (tiếng Nhật), mục 7(1)(イ)
Trước và sau khi chuyển việc, có trường hợp cách thu đã chuyển từ cách thu đặc biệt sang cách thu thông thường. Trong các trường hợp văn phòng chúng tôi nhận tư vấn, cũng có người đã bị chuyển sang cách thu thông thường khi chuyển việc khoảng 5 năm trước.
Vì người này không nhớ rõ nên đã tự mình kiểm tra ghi chép nộp thuế tại phòng thuế của thành phố. Kết quả cho thấy trong 4 kỳ có 1 kỳ đã nộp chậm.
Người không còn giữ biên lai nộp tiền lẫn ghi chép trong sổ ngân hàng thì bắt đầu từ việc kiểm tra ghi chép nộp thuế tại quầy tiếp nhận về thuế cư trú của xã, phường, quận, thành phố. Quầy tiếp nhận cho biết thời hạn nộp và ngày nộp đến mức nào thì tùy từng xã, phường, quận, thành phố.
Khoản nộp sau kỳ nộp được đánh giá như thế nào
Theo bản Hướng dẫn hiện hành, khoản nộp sau kỳ nộp về nguyên tắc bị đánh giá bất lợi, kể cả khi đã nộp xong tại thời điểm nộp hồ sơ. "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú" (永住許可に関するガイドライン) của ISA có các bản khác nhau được áp dụng tùy theo ngày nộp hồ sơ.
| Ngày nộp hồ sơ | Bản được áp dụng | Nội dung về việc nộp thuế và phí bảo hiểm |
|---|---|---|
| Đến hết ngày 31/3/2027 | Bản sửa đổi ngày 24/2/2026 | Kể cả đã nộp xong, nếu không thực hiện trong thời gian nộp ban đầu thì về nguyên tắc bị đánh giá tiêu cực (消極的に評価) |
| Từ ngày 1/4/2027 trở đi | Bản sửa đổi ngày 1/10/2026 | Kể cả tại thời điểm nộp hồ sơ không có khoản chưa nộp, nếu thấy có tình trạng trước đây không nộp đúng, chẳng hạn đã từng bị xử lý nợ quá hạn (cưỡng chế thu, ví dụ kê biên tài sản) (滞納処分), thì về nguyên tắc bị đánh giá tiêu cực. Về nguyên tắc xét duyệt theo đơn vị hộ gia đình cùng chung sinh kế (同一生計世帯) |
Nguồn: Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 1/10/2026)" (tiếng Nhật), Phần 2 mục 5(3) và Phần 6 (第2の5(3)・第6), "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 24/2/2026)" (tiếng Nhật)
Bản sau sửa đổi không dùng từ "kỳ nộp" (納期), nhưng trang về hồ sơ cần nộp vẫn tiếp tục yêu cầu tài liệu cho thấy không có khoản nộp chậm.
Trong bản sau sửa đổi, hai mục về thu nhập và gánh nặng cho xã hội cũng được áp dụng cho các hồ sơ nộp từ ngày 1/4/2026 trở đi và đang được xét duyệt tại thời điểm ngày 1/10/2026. Toàn bộ nội dung sửa đổi được tổng hợp trong bài Nội dung sửa đổi của Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú.
"Hướng dẫn xét duyệt nhập cảnh và cư trú" có ghi hai điểm sau về việc nộp chậm và chưa nộp (Phần 12, Mục 27).
- Nếu việc nộp thuế sau thời hạn nộp thuế được thừa nhận là có lý do bất đắc dĩ thì không bị đánh giá tiêu cực
- Sau khi không được cấp phép vì lý do như chưa nộp, kể cả nộp bổ sung phần chưa nộp rồi nộp lại hồ sơ, việc đã nộp bổ sung không được đánh giá là đã xóa bỏ lý do không đáp ứng. Cần phải thực hiện đúng nghĩa vụ công trong khoảng thời gian thuộc diện kiểm tra mới, được tính từ thời điểm nộp lại hồ sơ
Bản Hướng dẫn xét duyệt này là bản được công khai trước khi Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú được sửa đổi vào ngày 1/10/2026. Chúng tôi chưa xác nhận được Hướng dẫn xét duyệt có được sửa theo lần sửa đổi đó hay không (tính đến tháng 10/2026).
Khi phát hiện khoản nộp chậm, quyết định thời điểm nộp hồ sơ như thế nào
Thời điểm nộp hồ sơ được quyết định dựa trên cả hai điều: nội dung của khoản nộp chậm và việc có thể nộp hồ sơ đến hết ngày 31/3/2027 hay không. Không thể khẳng định rằng chỉ cần chờ cho kỳ nộp bị chậm ra khỏi 5 năm gần nhất là đủ.
Từ nội dung ghi trong Hướng dẫn xét duyệt nêu trên, việc kỳ nộp bị chậm ra ngoài khoảng thời gian thuộc diện kiểm tra là một mốc tham khảo cho thời điểm nộp hồ sơ. Tuy nhiên, với hồ sơ nộp từ ngày 1/4/2027 trở đi, toàn bộ Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú sau sửa đổi sẽ được áp dụng.
Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú, cả trước và sau sửa đổi, đều không ghi khoảng thời gian là đối tượng đánh giá. Khoảng thời gian 5 năm là theo hồ sơ cần nộp và Hướng dẫn xét duyệt. Việc cách xử lý khoảng thời gian này có thay đổi đối với hồ sơ nộp từ ngày 1/4/2027 trở đi hay không thì chưa được công bố (tính đến tháng 10/2026).
- Kỳ nộp bị chậm có nằm trong 5 năm tính lùi từ thời điểm nộp hồ sơ hay không
- Việc nộp chậm có lý do bất đắc dĩ và có thể giải thích bằng tài liệu hay không
- Có thể nộp hồ sơ đến hết ngày 31/3/2027 hay không
- Người nuôi dưỡng người làm đơn có khoản nộp chậm hay không (hiện nay cũng thuộc diện phải nộp tài liệu)
- Người trong gia đình cùng chung sinh kế có khoản nộp chậm hay không (hồ sơ nộp từ ngày 1/4/2027 trở đi về nguyên tắc được xét duyệt theo đơn vị hộ gia đình cùng chung sinh kế)
Nếu lùi việc nộp hồ sơ sang từ ngày 1/4/2027 trở đi, năng lực tiếng Nhật, thu nhập hàng năm của hộ gia đình và các điểm khác cũng được thêm vào các yếu tố được xem xét. Bạn sẽ quyết định sau khi xem cả điểm có lợi và điểm bất lợi của việc lùi thời điểm nộp.
Với người còn lo lắng về ghi chép nộp thuế, trong buổi tư vấn về hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú, chúng tôi sẽ cùng bạn kiểm tra tình trạng nộp và thời điểm nộp hồ sơ.
Câu hỏi thường gặp
Khoảng thời gian theo cách thu đặc biệt (trừ vào lương) có cần tài liệu ở mục B không?
Không cần. ISA cho biết người mà toàn bộ 5 năm gần nhất đều theo cách thu đặc biệt thì chỉ cần nộp tài liệu ở mục A.
Vậy nếu công ty đã trừ thuế cư trú vào lương nhưng không nộp thì sao? "Hướng dẫn xét duyệt nhập cảnh và cư trú" ghi rằng khoản chưa nộp vì lý do không thể coi là trách nhiệm của bản thân người đó thì không bị xử lý là không đáp ứng điều kiện.
Nếu xã, phường, quận, thành phố không cấp giấy chứng nhận của đủ 5 năm tài chính thì phải làm thế nào?
Bạn nộp giấy chứng nhận của khoảng thời gian dài nhất được cấp. Trang về hồ sơ cần nộp của ISA có ghi điều này.
Giấy chứng nhận của năm tài chính mới có thể lấy từ khi nào?
Thời điểm khác nhau tùy xã, phường, quận, thành phố nơi bạn sống. Thời điểm khoản nộp của năm tài chính mới được phản ánh trên giấy chứng nhận cũng khác nhau tùy xã, phường, quận, thành phố.
Người nộp hồ sơ vào thời điểm chuyển sang năm tài chính mới nên kiểm tra trước xem giấy chứng nhận được cấp đến năm tài chính nào, rồi chuẩn bị đủ giấy chứng nhận của 5 năm tài chính.
Tóm tắt
Đối với thuế cư trú trong hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú, Giấy chứng nhận thuế cư trú và Giấy chứng nhận nộp thuế được tính theo năm tài chính, còn tài liệu cho thấy đã nộp đúng kỳ nộp được tính lùi từ ngày nộp hồ sơ. Có trường hợp một năm tài chính đã nằm ngoài diện phải nộp giấy chứng nhận nhưng các kỳ nộp của năm tài chính đó vẫn còn nằm trong 5 năm gần nhất.
Người có khoảng thời gian theo cách thu thông thường hãy kiểm tra thời hạn nộp và ngày nộp của từng kỳ trước khi nộp hồ sơ. Nếu phát hiện khoản nộp chậm, hãy xem cả nội dung của khoản nộp chậm và việc có thể nộp hồ sơ đến hết ngày 31/3/2027 hay không để quyết định thời điểm nộp hồ sơ.
Tài liệu tham khảo
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 3" (tiếng Nhật; trường hợp người làm đơn có tư cách cư trú lao động hoặc tư cách cư trú "Đoàn tụ gia đình")
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 1" (tiếng Nhật; trường hợp là vợ/chồng, con đẻ v.v. của người Nhật, Người vĩnh trú hoặc Người vĩnh trú đặc biệt)
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hồ sơ xin cấp phép vĩnh trú 2" (tiếng Nhật; trường hợp có tư cách cư trú "Người định trú")
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 1/10/2026)" (tiếng Nhật; tháng 10/2026)
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, "Hướng dẫn về cấp phép vĩnh trú (sửa đổi ngày 24/2/2026)" (tiếng Nhật; tháng 2/2026)
- Cơ quan Quản lý xuất nhập cảnh và cư trú, Hướng dẫn xét duyệt nhập cảnh và cư trú (入国・在留審査要領), Phần 12, Mục 27 "Người vĩnh trú" (không có liên kết)
- Luật Thuế địa phương (tiếng Nhật), Điều 320 (kỳ nộp thuế cư trú cá nhân của thành phố, thị trấn, làng theo cách thu thông thường)
![Xin vĩnh trú Nhật Bản: yêu cầu chặt chẽ hơn [sửa đổi tháng 10/2026] – thay đổi về thu nhập, năng lực tiếng Nhật, quy định đặc biệt dành cho vợ/chồng và thời điểm áp dụng](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fcdn.sanity.io%2Fimages%2Fue01fgnu%2Fproduction%2F6ce873a34284a8348a8ef59f87ebceb5706fd4a8-2400x1350.png%3Frect%3D2%2C0%2C2396%2C1350%26w%3D600%26h%3D338&w=3840&q=75&dpl=dpl_FRNEwQbN5fxFQTBSaP27jZt4n11T)